Sau khi đã nắm được những kiến thức cơ bản về cổ phiếu và cách thực hiện giao dịch, nhà đầu tư có kinh nghiệm thường quan tâm nhiều hơn đến chất lượng doanh nghiệp, định giá cổ phiếu, triển vọng tăng trưởng, dòng tiền, xu hướng giá và quản trị danh mục.

Ở cấp độ nâng cao, việc lựa chọn cổ phiếu không chỉ dựa vào việc giá đang tăng hay giảm. Nhà đầu tư cần kết hợp nhiều dữ liệu để xây dựng một luận điểm đầu tư, xác định mức độ rủi ro và theo dõi những yếu tố có thể khiến luận điểm đó thay đổi.

1. Phân tích cơ bản cổ phiếu nâng cao

Phân tích cơ bản tập trung vào tình hình hoạt động, tài chính và triển vọng của doanh nghiệp.

Một số nhóm chỉ tiêu thường được sử dụng gồm:

• Doanh thu và tốc độ tăng trưởng doanh thu.
• Lợi nhuận sau thuế.
• EPS.
• Biên lợi nhuận.
• ROA.
• ROE.
• Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.
• Cơ cấu nợ.
• Khả năng thanh toán.
• P/E.
• P/B.
• Tỷ suất cổ tức.

Vietcap hiện sử dụng các nhóm chỉ tiêu như lợi nhuận, P/E, P/B và ROE trong công cụ lọc cổ phiếu; dữ liệu doanh nghiệp cũng bao gồm doanh thu, lợi nhuận, EPS, ROA, ROE và các chỉ số định giá.

Không nên đánh giá cổ phiếu chỉ bằng một chỉ số

Một cổ phiếu có P/E thấp chưa chắc đã đồng nghĩa với việc cổ phiếu đang bị định giá thấp. Ngược lại, P/E cao cũng không tự động có nghĩa là cổ phiếu đắt nếu doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng và chất lượng lợi nhuận phù hợp với mức định giá.

Vì vậy, nhà đầu tư có kinh nghiệm thường xem xét nhiều yếu tố cùng lúc:

Tăng trưởng → Khả năng sinh lời → Sức khỏe tài chính → Dòng tiền → Định giá → Triển vọng ngành.

Nguồn tham khảo: Vietcap và VNDIRECT.

2. Phân tích báo cáo tài chính

Đối với nhà đầu tư có kinh nghiệm, đọc báo cáo tài chính không chỉ dừng ở việc xem doanh thu và lợi nhuận.

Ba báo cáo quan trọng cần theo dõi gồm:

Bảng cân đối kế toán

Giúp nhà đầu tư xem xét:

• Tổng tài sản.
• Nợ phải trả.
• Vốn chủ sở hữu.
• Tiền và các khoản tương đương tiền.
• Các khoản phải thu.
• Hàng tồn kho.
• Cơ cấu nguồn vốn.

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Có thể tập trung vào:

• Doanh thu.
• Giá vốn hàng bán.
• Lợi nhuận gộp.
• Chi phí bán hàng.
• Chi phí quản lý.
• Chi phí tài chính.
• Lợi nhuận trước thuế.
• Lợi nhuận sau thuế.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Đây là phần quan trọng khi đánh giá chất lượng lợi nhuận.

Nhà đầu tư có thể đối chiếu lợi nhuận với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh để xem doanh nghiệp tạo ra tiền từ hoạt động kinh doanh như thế nào.

VNDIRECT hiện cung cấp dữ liệu về bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ trong phần phân tích cơ bản doanh nghiệp.

3. Phân tích EPS và ROE

EPS là gì?

EPS (Earnings Per Share) thể hiện lợi nhuận sau thuế phân bổ trên mỗi cổ phiếu phổ thông đang lưu hành.

Có thể hiểu đơn giản:

EPS = Lợi nhuận sau thuế phân bổ cho cổ đông phổ thông / Số cổ phiếu phổ thông bình quân

EPS thường được sử dụng kết hợp với giá cổ phiếu để tính P/E.

ROE là gì?

ROE (Return on Equity) phản ánh khả năng tạo lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu.

Có thể hiểu đơn giản:

ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân

ROE cao có thể cho thấy doanh nghiệp sử dụng vốn chủ sở hữu hiệu quả, nhưng nhà đầu tư cần xem xét thêm cơ cấu nợ và đặc điểm ngành để hiểu nguyên nhân tạo ra ROE.

Vietcap cũng sử dụng ROE như một tiêu chí trong phân tích và sàng lọc cổ phiếu.

4. Định giá cổ phiếu

Định giá là một trong những nội dung quan trọng đối với nhà đầu tư có kinh nghiệm.

Một số phương pháp phổ biến gồm:

P/E

P/E = Giá thị trường của cổ phiếu / EPS

P/E cho biết nhà đầu tư đang trả bao nhiêu đồng cho mỗi đồng lợi nhuận trên một cổ phiếu.

Khi sử dụng P/E, nên so sánh với:

• P/E lịch sử của chính doanh nghiệp.
• P/E trung bình ngành.
• P/E của các doanh nghiệp tương đồng.
• Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.
• Chất lượng và tính bền vững của lợi nhuận.

P/B

P/B = Giá thị trường của cổ phiếu / Giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu

P/B thường được sử dụng để so sánh giá thị trường với giá trị sổ sách của doanh nghiệp.

Vietcap cung cấp các dữ liệu so sánh P/E, P/B theo ngành, theo trung vị và so với VN-Index để hỗ trợ việc đánh giá định giá.

DCF

DCF (Discounted Cash Flow) là phương pháp định giá dựa trên việc ước tính dòng tiền tương lai và quy đổi về giá trị hiện tại.

Phương pháp này đòi hỏi nhà đầu tư phải đưa ra các giả định về:

• Tăng trưởng doanh thu.
• Biên lợi nhuận.
• Chi phí vốn.
• Dòng tiền tương lai.
• Tốc độ tăng trưởng dài hạn.

Do kết quả DCF phụ thuộc nhiều vào giả định đầu vào, nhà đầu tư nên kiểm tra độ nhạy của kết quả khi các giả định thay đổi.

5. Phân tích triển vọng ngành

Một doanh nghiệp không hoạt động độc lập với thị trường.

Triển vọng của ngành có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, lợi nhuận và định giá của doanh nghiệp.

Nhà đầu tư có thể phân tích:

Kinh tế vĩ mô → Ngành → Doanh nghiệp → Cổ phiếu.

Một số yếu tố cần theo dõi:

• Quy mô thị trường.
• Tốc độ tăng trưởng ngành.
• Mức độ cạnh tranh.
• Rào cản gia nhập.
• Giá nguyên vật liệu.
• Lãi suất.
• Tỷ giá.
• Chính sách của Nhà nước.
• Chu kỳ kinh doanh.
• Nhu cầu tiêu dùng.

VNDIRECT cũng đưa phân tích ngành vào hệ thống phân tích cổ phiếu, bao gồm diễn biến giá và các chỉ số định giá theo ngành.

6. Phân tích kỹ thuật cổ phiếu

Bên cạnh phân tích doanh nghiệp, nhà đầu tư có kinh nghiệm có thể sử dụng phân tích kỹ thuật để nghiên cứu diễn biến giá và khối lượng giao dịch.

Một số công cụ phổ biến gồm:

Đường MA

MA (Moving Average) là đường trung bình động, được sử dụng để quan sát xu hướng giá trong một khoảng thời gian nhất định.

Một số đường thường được sử dụng:

• MA20.
• MA50.
• MA100.
• MA200.

RSI

RSI (Relative Strength Index) là chỉ báo động lượng được sử dụng để đánh giá diễn biến sức mạnh giá trong một khoảng thời gian.

MACD

MACD (Moving Average Convergence Divergence) là chỉ báo được sử dụng để nghiên cứu động lượng và xu hướng giá.

Bollinger Bands

Bollinger Bands sử dụng các đường trung bình và độ lệch chuẩn để tạo ra các dải biến động xung quanh giá.

VNDIRECT hiện cung cấp các công cụ phân tích kỹ thuật gồm MA, EMA, Bollinger Bands, MACD và RSI trong hệ thống phân tích cổ phiếu.

7. Phân tích khối lượng và thanh khoản

Giá cổ phiếu nên được xem xét cùng với khối lượng giao dịch.

Một số câu hỏi nhà đầu tư có thể đặt ra:

• Giá tăng đi cùng khối lượng như thế nào?
• Giá giảm có đi kèm thanh khoản tăng mạnh không?
• Thanh khoản có duy trì ổn định không?
• Cổ phiếu có đủ thanh khoản để thực hiện quy mô giao dịch dự kiến không?

Khối lượng giao dịch là một trong những tiêu chí được sử dụng trong các công cụ sàng lọc cổ phiếu của VNDIRECT.

8. Sàng lọc cổ phiếu

Khi số lượng cổ phiếu trên thị trường lớn, nhà đầu tư có thể sử dụng stock screener – công cụ sàng lọc cổ phiếu để thu hẹp danh sách nghiên cứu.

Có thể xây dựng bộ lọc theo nhiều nhóm tiêu chí:

Doanh nghiệp:

• Ngành.
• Vốn hóa.
• Thời gian niêm yết.

Tài chính:

• Doanh thu.
• Tăng trưởng lợi nhuận.
• EPS.
• ROE.
• ROA.
• P/E.
• P/B.

Giao dịch:

• Giá.
• Khối lượng.
• Giá trị giao dịch.
• Mức thay đổi giá.

Kỹ thuật:

• MA.
• MACD.
• RSI.
• Bollinger Bands.

VNDIRECT hiện cung cấp bộ lọc kết hợp thông tin doanh nghiệp, phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật.

9. Quản trị danh mục cổ phiếu

Khi số vốn và số lượng cổ phiếu tăng lên, nhà đầu tư cần quan tâm đến quản trị danh mục thay vì chỉ tập trung vào từng mã riêng lẻ.

Một danh mục có thể được xem xét dựa trên:

• Số lượng cổ phiếu.
• Tỷ trọng từng cổ phiếu.
• Tỷ trọng từng ngành.
• Mức độ tương quan giữa các khoản đầu tư.
• Mức độ biến động.
• Khả năng chịu rủi ro.
• Thời gian đầu tư.

Mục tiêu của quản trị danh mục là kiểm soát mức độ tập trung và đảm bảo danh mục phù hợp với kế hoạch đầu tư của từng người.

10. Quản trị rủi ro khi đầu tư cổ phiếu

Nhà đầu tư có kinh nghiệm vẫn có thể gặp rủi ro từ:

• Biến động thị trường.
• Kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng.
• Thay đổi chính sách.
• Rủi ro ngành.
• Rủi ro thanh khoản.
• Rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
• Rủi ro định giá.
• Thông tin mới làm thay đổi triển vọng doanh nghiệp.

Vì vậy, trước mỗi khoản đầu tư nên xác định:

Luận điểm đầu tư là gì?

Yếu tố nào có thể khiến luận điểm đó sai?

Mức thua lỗ có thể chấp nhận là bao nhiêu?

Khi nào cần đánh giá lại khoản đầu tư?

Quản trị rủi ro không nhằm loại bỏ hoàn toàn khả năng thua lỗ mà nhằm giúp nhà đầu tư hiểu và kiểm soát mức độ rủi ro phù hợp với kế hoạch của mình.

11. Xây dựng luận điểm đầu tư

Một nhà đầu tư có kinh nghiệm có thể xây dựng luận điểm đầu tư theo trình tự:

Bước 1: Xác định doanh nghiệp

↓

Bước 2: Phân tích ngành

↓

Bước 3: Đánh giá kết quả kinh doanh

↓

Bước 4: Phân tích dòng tiền và sức khỏe tài chính

↓

Bước 5: Đánh giá triển vọng tăng trưởng

↓

Bước 6: Định giá

↓

Bước 7: Phân tích xu hướng giá và thanh khoản

↓

Bước 8: Xác định các rủi ro chính

↓

Bước 9: Xây dựng kế hoạch quản trị vị thế

Đây là cách tiếp cận giúp nhà đầu tư chuyển từ việc “chọn một mã cổ phiếu” sang “xây dựng một luận điểm đầu tư có cơ sở”.

Checklist phân tích cổ phiếu nâng cao

Trước khi đưa một cổ phiếu vào danh sách theo dõi, nhà đầu tư có thể kiểm tra:

Doanh nghiệp

• Doanh nghiệp đang kiếm tiền từ đâu?
• Ngành đang ở giai đoạn nào?
• Lợi thế cạnh tranh là gì?
• Triển vọng tăng trưởng ra sao?

Tài chính

• Doanh thu tăng trưởng như thế nào?
• Lợi nhuận có ổn định không?
• EPS tăng trưởng ra sao?
• ROE và ROA như thế nào?
• Dòng tiền kinh doanh có phù hợp với lợi nhuận?
• Nợ vay có đáng chú ý?

Định giá

• P/E hiện tại?
• P/B hiện tại?
• So với lịch sử doanh nghiệp?
• So với các doanh nghiệp cùng ngành?
• Các giả định định giá có hợp lý?

Thị trường

• Xu hướng giá?
• Thanh khoản?
• Khối lượng giao dịch?
• Các tín hiệu kỹ thuật đáng chú ý?

Rủi ro

• Rủi ro ngành?
• Rủi ro doanh nghiệp?
• Rủi ro tài chính?
• Rủi ro định giá?
• Yếu tố nào có thể khiến luận điểm đầu tư thay đổi?

Đầu tư cổ phiếu ở cấp độ nâng cao không chỉ là tìm một mã có khả năng tăng giá. Nhà đầu tư cần kết hợp nhiều góc nhìn gồm phân tích doanh nghiệp, báo cáo tài chính, định giá, triển vọng ngành, phân tích kỹ thuật, thanh khoản và quản trị rủi ro.

Các chỉ số như EPS, ROE, ROA, P/E và P/B có thể hỗ trợ quá trình phân tích, nhưng không nên được sử dụng độc lập. Nhà đầu tư cần đặt các chỉ số trong bối cảnh ngành, chất lượng doanh nghiệp, triển vọng tăng trưởng và mức định giá.

Thông tin trong bài mang tính kiến thức và tham khảo, không phải khuyến nghị mua hoặc bán bất kỳ cổ phiếu nào.